Breken met klassiek
In Dendermonde ligt een opvallend perceel dat breekt met de klassieke regels. Reid Senepart Architects ontwierp er een woning met een gevel als technisch huzarenstukje, waarin drie baksteenvarianten van Heylen Ceramics samenkomen in een geheel dat zich duidelijk onderscheidt van zijn omgeving.
Lambermont extra wit - HF
-
uitzichtkenmerken
De stenen worden gevormd door het werpen van klei in een mal. Ze vertonen de typische onregelmatige vormen en nerven van oude, handgevormde stenen. Dit proces komt tot stand door behandeling van het oppervlak met gemalen natuursteen, nl. Mergel. De steen wordt na het bakken kunstmatig bevochtigd, waarna de mergel reageert en naargelang de duur van de bevochtiging, wit uitslaat. Deze witte verkleuring is duurzaam en omwille van de natuurlijke aard ook onvoorspelbaar en grillig.
Kleur
Wit |
Beige |
Kleurtint
Overheersende witte kleur. Hier en daar heb je enkele stenen die op natuurlijke wijze wit verkleuren.
Oppervlaktetextuur
Generfd, fijn bezand + bekleed met mergel
Uitzicht
Genuanceerd
-
Kleurtint
Overheersende witte kleur. Hier en daar heb je enkele stenen die op natuurlijke wijze wit verkleuren.
-
Fabrikant
Klinkers
-
Formaten
Hilversumformaat 240 x 100 x 40
Valeriaan extra wit
-
uitzichtkenmerken
De stenen worden gevormd door het werpen van klei in een mal. Ze vertonen de typische onregelmatige vormen en nerven van oude, handgevormde stenen.
-
Fabrikant
Klinkers
-
Formaten
210x100x50, 240x100x40
“Als je spreekt over kwaliteit en duurzaamheid in ons klimaat, is er niets beter dan baksteen”
Lekker licht
In plaats van zich te spiegelen aan de klassieke rijwoning, gingen de architecten bewust in dialoog met de omgeving. De compacte voorzijde houdt het straatbeeld licht, terwijl de verschoven verdieping extra dynamiek en luchtigheid toevoegt. Ook in de gevel werd die doordachte aanpak heel concreet doorgetrokken. Elke steen werd uitgetekend, met een zorgvuldig bepaald lagenritme waarin het wiskundige brein van de bouwheer een duidelijke rol speelde. Dat resulteerde in gevelaanzichten waarop elke steen zichtbaar was en waarbij de aantallen zelfs via een spreadsheet werden geteld om de hoeveelheden precies te bepalen.
De L-vorm op de gelijkvloers zorgt bovendien voor een logische circulatie: aankomen, parkeren en doorstromen naar de tuin verlopen vanzelfsprekend. “We wilden een woning met een eigen identiteit, die toch opgaat in het groen,” zegt Cliff. “Een groene buffer zorgt ervoor dat het gebouw zich niet opdringt, maar zich integreert in zijn omgeving.”
De gevelsteen als hoofdrolspeler
De keuze van de gevelsteen was cruciaal. Samen met Heylen Ceramics gingen de architecten op zoek naar een materiaal dat de strakke lijnen van het ontwerp zou verzachten. Die zoektocht resulteerde in een zorgvuldig samengestelde mix van twee steenreferenties: 80% Rock Fort Extra Wit en 20% Lambermont Extra Wit, verdeeld over drie formaten: WF, HF en WDF. Door die verschillende lengtes en hoogtes bewust te combineren, ontstaat een levendige textuur die tegelijk speels, natuurlijk en architecturaal doordacht oogt.
“Het idee was om een breuksteeneffect te creëren met baksteen,” legt Matthias van Heylen Ceramics uit. “Door te variëren in lengte en hoogte krijgt de gevel een ritme. De subtiele kleurnuances zorgen voor extra gelaagdheid en karakter.”
Maar achter dat schijnbaar spontane resultaat, schuilt veel rekenwerk. Zo werd de volledige gevel vooraf uitgetekend en berekend. Het metselwerk volgt een patroon dat zich elke twintig lagen herhaalt. “In zo’n gevel kruipt veel meer werk dan simpelweg twee stenen te mengen,” legt Cliff uit. “Maar de inspanning loont: de gevel draagt het hele ontwerp.”
Een puzzel van mensen en materialen
De realisatie van de woning was een intens proces waarin samenwerking centraal stond. Niet alleen Heylen Ceramics, maar ook de aannemer speelde hier een cruciale rol. Opvallend is dat de ramen al vóór het metselwerk geplaatst werden. Een aanpak die in België eerder ongebruikelijk is, maar hier essentieel was voor het eindresultaat. “Het vroeg een andere manier van werken,” vertelt Matthias, “maar iedereen heeft zich achter het concept geschaard. Dat engagement zie je ook in het eindresultaat.”
Ook het unieke karakter van de bakstenen droeg bij aan het ontwerp van de gevel, die ontstaat door een combinatie van ambacht en natuur. Na het bakken wordt het oppervlak behandeld met gemalen natuursteen (mergel). Vervolgens rijpen de stenen twaalf weken onder folie, zodat de mergel kan reageren en de witte nuances zich verder ontwikkelen.
“Het idee was om een breuksteeneffect te creëren”
Een woning die leeft
Deze woning bewijst dat gevelsteen veel meer kan zijn dan louter functioneel bouwmateriaal. Hier bepaalt hij mee de identiteit en uitstraling van het geheel.
“Als je spreekt over kwaliteit en duurzaamheid in ons klimaat, is er niets beter dan baksteen,we bouwen er immers al honderden jaren mee” besluit Cliff. “Deze woning toont dat een gevelsteen niet alleen beschermt, maar ook vertelt, leeft en veroudert. Dat maakt dit project uniek en tegelijk helemaal van hier.”
